صنعت گردشگری برای تبدیل شدن به یکی از صنایع پیشتاز و مهم دنیا با شتاب در مسیر توسعه گام برداشته است؛ اما توسعه با چنین شتابی، نیازمند سیستمی منسجم برای حمایت از این صنعت در مواقع بحرانی است. با وقوع بحران ها صنعت گردشگری، گردشگران و جامعه محلی تحت تأثیر قرار می گیرند. از این رو، توجه مسئولان دولتی، سازمان ها و شرکت های بزرگ فعال در صنعت گردشگری به مبحث مدیریت بحران، ضمن این که می تواند به حفظ جنبه های پایداری این صنعت در یک مقصد کمک کند و زمینه ساز همکاری ها و برنامه ریزی های کلان و بلندمدت شود، می تواند برای فعالیت های اقتصادی کوچک در صنعت گردشگری نیز جنبه ای حیاتی داشته باشد. نبود طرح مدیریت بحران با رویکرد گردشگری می تواند به سطح پایین آمادگی در مقصدهای گردشگری بیانجامد؛ بنابراین پژوهش حاضر به ارزیابی فرآیند مدیریت بحران در حوزه گردشگری شهر اردبیل پرداخته است. این پژوهش از نوع کاربردی با ماهیت پیمایشی با ابزار پرسشنامه محقق ساخته می باشد. نمونه آماری پژوهش 120 نفر از مدیران و کارشناسان 19 سازمان موثر در مدیریت بحران حوزه گردشگری شهر اردبیل می باشد و به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای SPSSوLISREL استفاده شده است. نتایج حاکی از ارزیابی ضعیف وضعیت فرآیند مدیریت بحران در حل معضلات بحران های طبیعی حوزه گردشگری شهر اردبیل می باشد.

کشور ما دارای ظرفیت های بالقوه بسیاری در صنعت گردشگری است و امروزه نیز شاهد توجه بیشتر مقامات دولتی وسازمان های گردشگری به توسعه این صنعت هستیم اما لازم است تا در سایه توسعه زیرساخت ها و فراهم کردن بستر لازم برای توسعه صنعت گردشگری، هم زمان به بحث مدیریت بحران توجه شود. محیط و مجموعه بیرونی ظرفیت آن را دارد تا بحران را به بخش گردشگری تزریق کند یا به بحران های موجود در آن دامن بزند و مدیریت بحران، به منظور گذر از مشکلات و رفع آسیب های ایجاد شده در محیط با شرایط خاص و جدید، ویژگی های خاصی را می طلبد که در کل، مدیران سازمان های مقصدهای گردشگری برای پاسخ به آنها با مشکلات بسیاری مواجه می شوند. از مهمترین عواملی که می تواند در فرآیند مدیریت بحران مقصدهای گردشگری نقش ایفا کند، مدیریت دانش است. از این رو پژوهش حاضر به بررسی رابطه مدیریت دانش با فرآیند مدیریت بحران های طبیعی در مقصدگردشگری پرداخته است. تحقیق حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از نوع توصیفی-پیمایشی با ابزار پرسشنامه می باشد. نمونه آماری تحقیق 120 نفر از مدیران و کارشناسان 19 سازمان مؤثر در مدیریت بحران شهر اردبیل می باشد. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از مدل سازی معادلات ساختاری استفاده گردید و نتایج تحقیق حاکی از وجود رابطه قوی بین مدیریت دانش با فرآیند مدیریت بحران در مقصدگردشگری با ضریب تعیین 67/0 می باشد.

با توجه به محیط پیچیده، پویا، مبهم و دارای عدم قطعیت حوزه امنیت داخلی، یکی از مهمترین عوامل موفقیت مدیریت بحران، توان پیشگیری از وقوع و گسترش بحران می باشد که لازم است عوامل کلیدی موفقیت فرآیند پیشگیری مدیریت بحران های امنیتی در کشور، شناسایی و تبیین گردد. نوع این تحقیق، از منظر هدف، کاربردی و توسعه ای و دارای ماهیت توصیفی-تحلیلی با رویکرد آمیخته اکتشافی است. جامعه خبرگی شامل خبرگان ستاد کل، وزارت کشور، فرماندهی کل انتظامی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، وزارت اطلاعات، دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، شورای امنیت کشور و غیره دارای حداقل 10 سال تجربه و مسئولیت در حوزه امنیت و مدیریت بحران است و نمونه خبرگی به صورت هدفمند تا سطح اشباع نظری می باشد. برای تجزیه و تحلیل داده های گردآوری شده از روش های مرور نظام مند منابع و تحلیل مضامین برای دسته بندی و طبقه بندی عناصر تحقیق، و از میانگین رتبه ای بهره برداری گردید. برای بررسی روایی و پایایی از فاکتورهای آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی با استفاده از نرم افزار SPSS استفاده شده است. مهمترین عوامل کلیدی موفقیت فرایند پیشگیری مدیریت بحران های امنیتی شامل: مدیریت و کنترل فضای مجازی با تولید محتوی و انجام عملیات روانی، جلوگیری از اقدامات سیاسی و حمایتی از اغتشاش گران در سطح خارج از کشور، جلوگیری یا کاهش بار قطبی شدن جامعه در موضوعات بحران زا، اطلاع رسانی و مدیریت افکار به منظور متقاعدسازی جامعه قبل از بروز ناآرامی و غیره می باشد.

مقدمه: هدف از مدیریت سلامت در بحران، ایجاد رویه ای یکپارچه در امر برخورد، مداخله و سالم سازی بعد از حوادث و بلایا در حوزه سلامت است. باتوجه به اهمیت آمادگی بیمارستان ها در حوادث بحرانی، پژوهش حاضر در پی «تبیین مدل فرآیند محوری مدیریت سلامت در بحران» در بیمارستان ها با هدف پیشگیری و به حداقل رساندن آسیب های جانی، مالی ناشی از حوادث و بحران های داخل و خارج بیمارستان ها بوده است. روش بررسی: این مطالعه یک پژوهش کیفی با رویکرد نظریه مبنا بود. انتخاب نمونه ها از میان کارکنان شاغل در بخش های درمانی و غیر درمانی و از طریق مصاحبه عمیق بود. جامعه آماری تحقیق شامل همه کارکنان بیمارستان توحید بوشهر بود که از میان آنها 20 نفر از کارکنان درمانی، 10 نفر مسئول بخش و 5 نفر از کارشناسان و خبرگان در امر مدیریت بحران، به صورت هدفمند انتخاب شدند. جمع آوری داده ها تا حدی ادامه یافت که اشباع داده ها حاصل گردید. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از روش کدگذاری (کدگذاری باز، محوری و گزینشی) انجام شد. اعتباریابی از روش قابلیت باورپذیری، قابلیت انتقال پذیری، قابلیت اطمینان پذیری و قابلیت تاییدپذیری صورت گرفت. یافته ها: مولفه های فرآیند مدیریت طب بحران، شامل ارزیابی ریسک خطر، ارزیابی منابع، برنامه ریزی (پیشگیری، آمادگی، مقابله، بازسازی)، اثربخشی فرایند و ارتقاء فرایند هستند که در یک مدل نه مرحله ای مدیریت فرایند، طراحی شده اند. بحث و نتیجه گیری: برای موفقیت در برنامه ریزی مدیریت سلامت در بحران در بیمارستان ها به یک روش ساماندهی مدیریت سلامت در بحران بر مبنای فرآیند محوری نیاز است. مدیریت فرآیندمحور، روشی منظم، شفاف و پایش پذیر است که جهت ارتقا و بهبود سلامت در مقابله با حوادث و بلایا پیشنهاد می گردد.

مدیریت دانش در صنعت گردشگری به راهبردهای دانش گرا اشاره دارد و یکی از راهبردهای تجاری معاصر و مطلوب می باشد. تحقیقات اخیر که از تئوری های مدیریت راهبردی بر مبنای هوش و دانش الهام گرفته اند، نشان داده اند که ساخت و پایداری مزیت رقابتی از طریق مدیریت دانش یک موضوع مشترک برای شرکت های خدماتی می باشد. نظر به این که مقصدهای گردشگری قادر نیستند تا خود را از تحولات محیط بیرونی مصون نگه دارند، این ویژگی نیاز به یک سیستم مدیریت دانش در سراسر مقصد گردشگری که برای همه انواع سازمان ها در دسترس باشد را تأکید می نماید به نحوی که زیرساخت لازم را برای همکاری بین سازمان ها فراهم آورد. مدیریت دانش به عنوان یک سازمان دهنده مهم شناخته شده است که می تواند به مدیریت بحران مقصدهای گردشگری کمک شایانی نماید. بدین جهت پژوهش حاضر به ارزیابی مدیریت دانش سازمان های مؤثر در فرایند مدیریت بحران شهر اردبیل پرداخته و بدین منظور پنج مؤلفه شامل کسب،خلق،ذخیره سازی، تسهیم و بکارگیری دانش را مورد بررسی قرار داده است. این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از نوع توصیفی- پیمایشی با ابزار پرسشنامه می باشد. نمونه آماری تحقیق، تعداد 120 نفر از مدیران و کارشناسان 19سازمان موثر در فرایند مدیریت بحران شهر اردبیل می باشد. در این پژوهش تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه هابا استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و آزمون T و با بهره گیری از نرم افزارهای SPSS و LISREL انجام شده است. نتایج تحقیق حاکی از ارزیابی ضعیف وضعیت مدیریت دانش میان سازمان های موثر در فرایند مدیریت بحران شهر اردبیل می باشد به نحوی که کلیه مؤلفه های مدیریت دانش پایین تر از حد متوسط ارزیابی شده است. براساس یافته ها تسهیم دانش میان سازمان های موثر در فرایند مدیریت بحران شهر اردبیل نزدیک به حد متوسط ارزیابی شده و بقیه مؤلفه ها به ترتیب شامل کسب دانش، بکارگیری دانش، خلق دانش و ذخیره سازی دانش می باشد.